شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که متاورس این کلمه پرسروصدای امروزی که معمولا در محافل تکنولوژی دوستان می‌شنویم، چیست؟ اگر بخواهیم به صورت خیلی مختصر به تعریف واژه متاورس بپردازیم باید بگوییم که متاورس در حقیقت تکنولوژی پیشرفته‌ای از واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و ترکیب پیچیده‌ی این دو باهم است. در ادامه این مطلب در مورد اولین آزمایشات متاورس در صنعت پزشکی به بحث و بررسی خواهیم پرداخت.

علامت سوال در متاورس

طراحی عینک‌های مخصوص متاورس

عینک‌های مخصوص این تکنولوژی پیشرفته، توسط شرکت‌های بزرگی مانند فیس‌بوک و مایکروسافت به نام‌های اوکولوس و هولولنز، طراحی شده است. درحال‌حاضر صنعت پزشکی از این عینک‌ها در برنامه‌های کاربردی و کلیدی فناوری پزشکی، طراحی ابزار پیشرفته پزشکی، معاینات دقیق پزشکی و جراحی و … استفاده می‌کند. 

اولین آزمایشات متاورس در صنعت پزشکی توسط پروفسور تیموتی ویتم، جراح مغز و اعصاب و مدیر آزمایشگاه فیوژن ستون فقرات بیمارستان جان هاپکینز، انجام شده است. او در این موسسه پس از انجام اولین عمل جراحی مغز و اعصاب به کمک متاورس و واقعیت افزوده گفته است:” استفاده از متاورس هنگام عمل جراحی، مانند این است که سامانه ماهواره‌ای ناوبری جهانی را درست در مقابل چشمان خود داشته باشید.”

بزرگ‌ترین شگفتی دنیای دیجیتال در راه است

متاورس به عنوان شگفت‌انگیزترین اتفاق دنیای دیجیتال در حوزه اینترنت، معرفی و تبلیغ می‌شود و اکنون شاهد اولین آزمایشات متاورس هستیم. در حقیقت انتظار می‌رود که روزی آواتارهای متحرکی که بر اساس شخصیت فیزیکی ما، در دنیای مجازی ساخته شده‌اند، بتوانند به شکل مجازی انواع تعاملات واقعی، از بازی گرفته تا خرید و مسافرت را انجام دهند. شاید تنها یک دهه بعد یا اندکی بیشتر طول بکشد که ما با هیاهوی تبلیغاتی فناوری‌های اعجاب‌انگیز مجازی مواجه شویم. 

عینک‌های مخصوص متاورس

اگرچه همین حالا هم صنعت پزشکی و خدمات درمانی در حال استفاده از مولفه‌های اساسی متاورس از جمله واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR)، واقعیت ترکیبی (MR)، هوش مصنوعی (AI) و نرم افزارها و سخت افزارهایی است، که به آن‌ها برای پیشبرد اهداف و برنامه‌هایشان کمک می‌کنند. 

برای اولین آزمایشات متاورس به عنوان مثال می‌توانیم به این موارد اشاره کنیم: 

  • شرکت‌های تجهیزات پزشکی از هوش مصنوعی برای مونتاژ ابزارهای جراحی و طراحی اتاق‌‌های عمل استفاده می‌کنند. 
  • سازمان بهداشت جهانی (WHO) با استفاده از واقعیت افزوده و تلفن‌های هوشمند، پاسخ دهندگان به مسائل مربوط به کووید-19 را آموزش می‌دهند. 
  • روان‌پزشکان برای درمان سربازان جنگی که دچار اختلال اضطراب پس از سانحه (PST) شده‌اند، از واقعیت مجازی استفاده می‌کنند. 
  • همچنین در دانشکده‌های پزشکی، آموزش جراحی از طریق واقعیت مجازی صورت می‌گیرد. 

فیس بوک، اوکولوس و کرونا ویروس

از زمانی که فیس بوک نام قبلی خود را داشت تا اکنون با نام متا پلتفرم‌ها شناخته می‌شود، شرکت اوکولوس فناوری هدست واقعیت مجازی آن را در سال 2014 به قیمت دو میلیارد دلار خریداری کرد. به این ترتیب برنامه‌های کاربردی مراقبت‌های پزشکی و خدمات درمانی متعددی، توسعه و گسترش یافته است. یکی از جدیدترین همکاری‌های فیس بوک، همکاری آزمایشگاه واقعیت مجازی این موسسه با کارگاه‌های نکسوس و آکادمی بهداشت جهانی است.

عینک‌های مخصوص متاورس

طراحی اپلیکیشنی برای مبارزه با با کووید-19

 انکوباتور تحقیق و توسعه این سازمان، یک برنامه برای تلفن‌های هوشمند طراحی کرد تا کارکنان بخش بهداشتی که در سراسر جهان با کووید-19 مبارزه می‌کنند، بتوانند خدمات بهتر و سریع‌تری به مخاطبان خود عرضه کنند. 

این انکوباتور موظف بود که طریقه‌ استفاده از این برنامه‌ را نیز به کارکنان بهداشتی آموزش دهد. یکی از دوره‌های آموزشی با استفاده از AR یا همان واقعیت افزوده انجام می‌شود تا کارکنان، شبیه‌سازی تکنیک‌ها و توالی مناسب قرار دادن و برداشتن تجهیزات حفاظتی در گوشی هوشمند را فرا بگیرند. محتوای این برنامه به هفت زبان در دسترس است و بر اساس نیازهایی ساخته شده که توسط بیست و دو هزار کارمند بهداشت جهانی، که در سال گذشته توسط WHO مورد بررسی قرار گرفتند، بیان شده است.

نمونه‌های اولین آزمایشات متاورس

اولین آزمایشات متاورس با فناوری اوکولوس برای آموزش به رزیدنت‌ها

 در حال حاضر اولین آزمایشات متاورس با فناوری اوکولوس در UConn Health، مرکز پزشکی دانشگاه کنتیکت در فارمینگتون، برای آموزش به رزیدنت‌هایی که در بخش جراحی ارتوپد کار می‌کنند، استفاده می‌شود. 

مربیان این مجموعه تیمی دارند که با شرکت PrecisionOS، همکاری می‌کنند. PrecisionOS  یک شرکت نرم افزار پزشکی کانادایی است، که واقعیت مجازی را آموزش می‌دهد و ماژول های آموزشی (مجموعه‌ای از مدارهای الکترونیکی مستقل) در حوزه ارتوپدی را ارائه می دهد.

با استفاده از هدست‌های Oculus Quest، رزیدنت‌ها می‌توانند طیف وسیعی از روش‌های جراحی، مانند قرار دادن یک سنجاق در استخوان شکسته را به صورت سه بعدی تجسم و سپس انجام دهند. از آنجایی که این روش به صورت کاملا مجازی انجام می‌شود، این سیستم به دانشجویان اجازه می‌دهد که بارها و بارها اشتباه کنند تا بالاخره به کمک اساتید خود روش صحیح انجام جراحی‌های مختلف را بیاموزند. 

Stryker داوطلب استفاده از عینک هوشمند واقعیت افزوده

هنگامی که مایکروسافت در سال 2016، عینک هوشمند واقعیت افزوده هولولنز (HoloLens AR) خود را برای توسعه تجاری معرفی کرد، Stryker، شرکت فناوری پزشکی در کالامازوی میشیگان، از اولین پذیرندگان آن بود. 

این شرکت در سال 2017، اولین آزمایشات متاورس را با استفاده از دستگاه واقعیت افزوده، برای بهبود فرآیندهای طراحی اتاق عمل، در بیمارستان‌ها و مراکز جراحی آغاز کرد. اتاق عمل‌ها مکان مشترک تمام بخش‌های بیمارستان، از جراحی‌های عمومی گرفته تا ارتوپدی و قلب و مغز و اعصاب و … هستند. در حالی که نور، تجهیزات و ابزارهای مورد استفاده در جراحی‌های مختلف در اتاق عمل‌ها متفاوت است، و این موضوع کار را برای شرکت استریکر سخت کرده بود و نیاز به توجه دقیق و ویژه‌ای داشت. 

هولولنز 2 طراحی‌ اتاق عمل‌های پیشرفته را از دو بعدی به سه بعدی ارتقا بخشید و این فرصتی برای مهندسان استریکر فراهم کرد تا با استفاده از هولوگرام، اتاق عمل‌های مشترک بهتری طراحی کنند. تکنولوژی متاورس به همه این امکان را می‌دهد که تجهیزات و تنظیمات را بدون نیاز به حضور فیزیکی اشیا یا افراد، تجسم کنند. 

اولین آزمایشات متاورس با شرکت زیمر بیومت

زیمر بیومت، یک شرکت تجهیزات پزشکی مستقر در ورشوی ایندیانا، یکی دیگر از شرکت‌هایی است که اولین آزمایشات متاورس را انجام داده‌ است. این شرکت اخیرا از پلتفرم راهکارهای واقعیت ترکیبی خود به نام  OptiVu رونمایی کرده است. این پلتفرم با استفاده همزمان از دستگاه‌های هولولنز، امکان پیشبرد سه برنامه کاربردی پزشکی را فراهم کرده است. 

  • در یکی از این برنامه‌ها از واقعیت ترکیبی (MR) در ساخت ابزارهای جراحی استفاده می‌شود.
  • دیگری داده‌هایی را برای ردیابی پیشرفت بیمار قبل و بعد از عمل جراحی، جمع‌آوری و ذخیره می‌کند.
  • سومی به پزشکان اجازه می‌دهد تجربه واقعیت ترکیبی MR خود را با بیماران، قبل از عمل به اشتراک بگذارند.

سخنگوی شرکت زیمر در مصاحبه‌ای گفته است: این شرکت هم اکنون در حال استفاده از تکنولوژی هولولنز به صورت آزمایشی و کمک از راه دور، در ایالت متحده، استرالیا و EMEA (اروپا، خاورمیانه و آفریقا) است. همچنین این شرکت در حال توسعه برنامه‌های نرم افزاری‌ بر روی هولولنز است که به وسیله آن بتواند از راه دور، تمامی دوره‌ها و برنامه‌های آموزشی را پوشش دهد. 

 عینک‌های مخصوص متاورس

چشم انداز هولوگرافیک مایکروسافت از آینده

در ماه مارس، پلتفرمی به نام Mesh توسط شرکت مایکروسافت به نمایش گذاشته شد. این یک پلتفرم واقعیت ترکیبی است که توسط سرویس ابری Azure مایکروسافت پشتیبانی می‌شود. این پلتفرم به افراد در مکان‌های فیزیکی متفاوت اجازه می‌دهد تا به شبکه‌ها و تجربه‌های هولوگرافی سه بعدی در دستگاه‌های مختلف بپیوندند.

 این دستگاه‌ها شامل هولولنز ۲، طیف وسیعی از هدست‌های واقعیت مجازی، تلفن‌های هوشمند، تبلت‌ها و رایانه‌های شخصی هستند که به صورت یکپارچه در سراسر دنیا شکل گرفته و بهم متصل می‌شوند. 

این شرکت در یک پست وبلاگی، آواتارهای دانشجویان پزشکی از سراسر دنیا را به تصویر کشید که در حال یادگیری آناتومی بدن انسان هستند، در حالی که اطراف یک مدل هولوگرافیک جمع شده‌اند و مشغول جدا سازی ماهیچه‌های پشت بدن انسان هستند.

اولین آزمایشات متاورس و اولین جراحی‌های واقعیت افزوده‌

در نمونه‌ای دیگر از اولین آزمایشات متاورس، جراحان مغز و اعصاب جان هاپکینز اولین جراحی‌های واقعیت افزوده‌ این موسسه را در ماه ژوئن، بر روی بیماران زنده انجام دادند. در انجام اولین عمل به کمک واقعیت افزوده، شش پیچ در ستون فقرات بیمار، حین همجوشی ستون فقرات، توسط پزشکان قرار داده شد. 

دو روز بعد، جراحان یک تیم دیگر، توموری سرطانی را از ستون فقرات یک بیمار خارج کردند. هر دو تیم از هدست‌های ساخت شرکت اسرائیلی Augmedics استفاده کرده بودند. این هدست‌ها مجهز به نمایشگر چشمی هستند که تصاویر آناتومی داخلی بدن بیمار، مانند استخوان‌ها و سایر بافت‌ها را بر اساس سی‌تی‌اسکن نشان می‌دهند. 

دانشکده پزشکی میلر و نوآوری در آموزش پزشکی با AR، VR و MR

در دانشکده پزشکی میلر دانشگاه میامی، مربیان مرکز گوردون برای شبیه سازی و نوآوری در آموزش پزشکی از AR، VR و MR استفاده می‌کنند. در این برنامه‌ آموزشی به پرستاران بخش اورژانس آموزش می‌دهند که چگونه به درمان سریع بیماران تروما، از جمله کسانی که دچار سکته مغزی و حمله قلبی شده‌اند یا کسانی که توسط گلوله زخم‌های باز و عمیق برداشته‌اند، بپردازند. این موارد از جمله اولین آزمایشات متاورس است.

عینک های واقعیت مجازی متاورس

دانش‌آموزانی رشته پزشکی که درصدد تمرین نجات جان یک فرد هستند، با استفاده از هدست‌های واقعیت مجازی می‌توانند مانکنی شبیه سازی شده را ببیند که تقریبا تمامی مشکلات و بیماری‌های قلبی عروقی را دارد. در حالی که، تک تک این مشکلات و بیماری‌ها به طور جداگانه و به صورت گرافیکی نیز برای دانش آموزان قابل تصور و تجسم است.  پس همواره به یاد داشته باشید که ما در محیط دیجیتال به اشیا فیزیکی محدود نیستیم.” 

کاهش احتمال خطای رزیدنت‌ها و مرگ بیماران

پروفسور بری ایسنبرگ، مدیر مرکز گوردون گفته است پیش از این تکنولوژی عظیم، دانشجویان پزشکی و خدمات درمانی برای یادگیری درس‌هایشان مجبور بودند، بر روی بیماران آسیب دیده‌ واقعی تمرین کنند و موارد لازم و بسیار مهمی را بیاموزند. دانشجویان باید به صورت فیزیکی در صحنه حضور داشته باشند و این خود احتمال خطای رزیدنت‌ها و مرگ بیماران را بالا می‌برد.

“امروز دیگر می‌توانیم تضمین کنیم که همه فراگیران، صرف‌نظر از موقعیت جغرافیایی‌شان، تجربه مجازی یکسانی در فراگیری درس‌ها و تمرین‌هایشان داشته باشند.”

نظر آلبرت اسکیپ ریزو روانشناس مطرح در مورد اولین آزمایشات متاورس

موسسه فناوری‌های خلاق دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (ICT)، که در سال 1999 تاسیس شده، یکی از موسساتی است که بر روی هوش مصنوعی و فناوری‌های واقعیت مجازی و امکان استفاده آن‌ها در صنعت پزشکی و خدماتی درمانی کار کرده است. آلبرت اسکیپ ریزو، روانشناس و مدیر واقعیت مجازی پزشکی در ICT، در مصاحبه‌ای گفته است: ” وقتی برای اولین‌بار وارد این کار شده است، فناوری‌های دیجیتال، متعلق به عصر حجر بوده‌اند.” امروزه او از هدست‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده Oculus، HP و  Magic Leap استفاده می‌کند.

ریزو جز تیم روانشناسانی است که به کمک واقعیت مجازی توانسته‌اند، یک درمان برای بیماران مبتلا به اختلال اضطراب پس از سانحه، پیدا کنند که نام آن‌ را  Bravemindگذاشته‌اند. این درمان نیز به عنوان نمونه‌های دیگری از اولین آزمایشات متاورس به بیماران روحی روانی به خصوص به سربازانی که در جنگ‌های عراق و افغانستان حضور داشته‌اند، کمک بسیاری خواهد کرد. 

درمان به این صورت است که بیمار با کمک و هدایت یک روانشناس آموزش دیده، با شبیه سازی تجربیات خود در واقعیت مجازی، با خاطرات ترومایی و آزار دهنده‌ خود مواجه می‌شود. با استفاده از یک هدست بیمار می‌تواند در چندین سناریوی مجازی مختلف غوطه‌ور شود و خود را در مکان‌های شبیه‌ سازی شده‌ مختلف تصور کند. 

ریزو می‌گوید: “بیماران با استفاده از صفحه کلید می‌توانند افراد، شورشیان، انفجارها، حتی بوها و ارتعاشات را شبیه سازی کنند.” و به جای تصور یک سناریوی خاص آزاردهنده، محیط مجازی امنی در همان مکان با همان افراد را جایگزین افکار عذاب‌آو‌ر خود کند. 

اولین آزمایشات متاورس و جایگزین شدن با گفتار درمانی سنتی

این روش می‌تواند به جای گفتار درمانی سنتی استفاده شود. این درمان هم اکنون در بیش از دوازده بیمارستان ارتش امریکا، جایی که بیماران بسیاری با اختلال اضطراب پس از حادثه حضور دارند، قابل دسترسی است و به عنوان یکی دیگر از نمونه‌های اولین آزمایشات متاورس معرفی شده است. 

پیش بینی آینده صنعت پزشکی با تکنولوژی متاورس

همانطور که شرکت‌های مختلف نرم افزاری و سخت افزاری و دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پزشکی، در کنار هم به تحقیق و توسعه متاورس مشغول هستند، صنعت پزشکی و خدمات درمانی به عنوان یک میدان اصلی برای اولین آزمایشات متاورس و اثبات تاثیر آن در زندگی واقعی، باقی می‌مانند.

تحقیق و توسعه عینک های متاورس

پائولو پینیرو، رئیس بخش نرم افزار دانشگاه کمبریج بریتانیا، در وبسایت Sagentia Innovation نوشته است: “در حالی که اولین آزمایشات متاورس در حال انجام است و این تکنولوژی مراحل ابتدایی خود را طی می‌کند، دارای پتانسیل فوق العاده‌ای برای تحول و بهبود صنعت پزشکی و خدمات درمانی است.” 

همچنین یکی از سخنگویان شرکت متا در مصاحبه‌ای گفته است:” در حالی که تکنولوژی شگفت‌انگیز متاورس همچنان در حال طی کردن قدم‌های ابتدای خود است، فرصت‌های بسیاری در پیشرفت صنعت پزشکی وجود دارد که با ادامه‌ همکاری متا با صنعت پزشکی، تحقق خواهد یافت.” 

همگام با تکامل تجارب، برنامه‌ها و خدمات متا، پیشرفت‌های بسیار چشمگیری نیز در صنعت پزشکی با رویکرد سلامت جسمی و روانی جامعه، رخ خواهد داد. با این وجود خیلی زود است که بگوییم در آینده، شرکت‌های ارائه دهنده‌ تکنولوژی و فناوری‌های برتر، چگونه قرار است با متاورس برخورد یا از آن در پیشبرد اهداف خود استفاده کنند. این در حالی است که متاورس می‌تواند در تمام صنایع مورد استفاده قرار گیرد و باعث تغییر و تحول بسیاری از صنایع گردد. 

سخن پایانی

در حال حاضر صنعت پزشکی تنها صنعت پیشرو در استفاده از تکنولوژی متاورس نیست. سخنگوی مایکروسافت بارها اعلام کرده که فرصت‌های زیادی را برای فناوری MR خود می‌بیند. این شرکت در ماه مارس، قراردادی 20 میلیارد دلاری با ارتش ایالات متحده امضا کرده است.

 امیدواریم از این مطلب منتشر شده در سایت دکتر مایکو لذت ببرید و اطلاعات خوبی در مورد اولین آزمایشات متاورس به دست آورده باشید. ما همواره در صدد آن هستیم که اطلاعات جدید و بروز در عرصه پزشکی و درمان و سلامتی را در اختیار شما قرار دهیم. از اینکه نظرات خود را با ما به اشتراک می‌گذارید ممنونیم.