اهمیت آب خوردن و تاثیر آن در سلامت بدن انسان

⏱ زمان مطالعه: 8 دقیقه
4.5/5 - (2 امتیاز)

آب خوردن یکی از حیاتی ترین اعمال است به طوری که یک فرد بدون خوردن آب حداکثر تا یک هفته دوام می آورد. در برخی از موجودات تا 90 درصد وزن آنها را آب بدن تشکیل می دهد. این درصد در بدن انسان بالغ به 60 درصد می رسد. مغز از 83 درصد و قلب از 75 درصد و ریه ها از حدود 83 درصد آب تشکیل شده اند. حتی پوست حاوی 64 درصد و ماهیچه ها و کلیه ها حاوی 79 درصد آب هستند. جالب است بدانید که حتی استخوان ها هم شامل 31 درصد آب هستند. البته افراد مختلف درصد متفاوتی از بدنشان از آب تشکیل شده است. در ادامه با دکتر مایکو می خواهیم ابتدا با فواید آب نوشیدن، میزان لازم آب بدن، مکانیزم های مربوط به آب، فرآیند های تامین و دفع آب و معرفی برنامه ی های یادآوری خوردن آب شما را در داشتن زندگی سالم تر همراهی کنیم.

فواید آب خوردن چیست؟

17 فایده ی آب خوردن برای بدن انسان

خوردن آب تعدادی عملکرد ضروری و حیاتی در بدن به عهده دارد که اهمیت آب نوشیدن را چندین برابر افزایش می دهد. عملکرد های مثبت و حیاتی آب بدن شامل موارد زیر می شود:

  1. ماده مغذی حیاتی برای زندگی هر سلول
  2. تنظیم دمای بدن
  3. مرطوب سازی بافت های چشم، بینی و دهان (تشکیل بزاق)
  4. کمک در جلوگیری از یبوست و در نتیجه بواسیر
  5. محافظت از اندام و بافت های بدن مخصوصا بافت مغز و طناب نخاعی
  6. ارسال مواد مغذی و اکسیژن به سلول ها
  7. روان سازی حرکت مفاصل
  8. دفع مواد زائد و کاهش بار کلیه و کبد
  9. کمک به مبارزه ی بدن با بیماری ها مثل درمان بواسیر، گرمازدگی، مسمومیت غذایی و …
  10. کمک به حل شدن مواد معدنی و مغذی
  11. کمک در به حداکثر رسانی عملکرد فیزیک بدن
  12. کمک به هضم غذا
  13. کمک به کاهش وزن خصوصا در افراد چاق
  14. کمک به افزایش انرژی
  15. کمک به عملکرد شناختی و حافظه مغز
  16. کمک به بهبود خلق و خو
  17. کمک به روشن نگه داشتن و خشک نشدن پوست و مو

نمک های معدنی (الکترولیت ها)، مانند سدیم و پتاسیم، در آب بدن حل می شوند. تعادل آب و تعادل الکترولیت ارتباط نزدیکی با هم دارند. بدن کار می کند تا مقدار کل آب و سطح الکترولیت های خون را ثابت نگه دارد. به عنوان مثال، زمانی که سطح سدیم بیش از حد بالا می ‌رود، تشنگی ایجاد می‌ شود که منجر به افزایش مصرف مایعات می ‌شود. علاوه بر این، وازوپرسین (که هورمون ضد ادرار نیز نامیده می شود)، هورمونی که توسط غده هیپوفیز (غده ای به اندازه نخود در پایه مغز) در پاسخ به کاهش آب خوردن ترشح می شود، باعث می شود کلیه ها آب کمتری دفع کنند که تاثیر آن افزایش مقدار آب در خون است. در نتیجه سدیم رقیق می شود و تعادل سدیم و آب برقرار می شود. وقتی سطح سدیم خیلی پایین می ‌آید، کلیه ‌ها آب بیشتری دفع می ‌کنند که باعث کاهش مقدار آب در خون می‌ شود و دوباره تعادل را باز می ‌گرداند. در تصویر زیر با حجم آب در اعضای مختلف بدن مانند قلب، مغز، چشم و … آشنا شوید.

آب بدن در اعضای مختلف

حجم آب بدن در سنین مختلف

نوزادان با حدود 78 درصد بیشترین میزان آب در بدن را دارند. این میزان آب تا یک سالگی به حدود 65 درصد کاهش می یابد. در مردان بالغ، حدود 60 درصد از بدن آنها را آب تشکیل می دهد. از آنجایی که چربی در زنان بالغ بیشتر از مردان است و میزان آب بدن در زنان بالغ حدود 55 درصد است. پس نتیجه می گیریم که:

  • نوزادان و کودکان نسبت به بزرگسالان آب بیشتری دارند.
  • زنان نسبت به مردان آب کمتری در بدن دارند.
  • افرادی که بافت چربی بیشتری دارند نسبت به افرادی که بافت چربی کمتری دارند، حجم آب کمتری دارند.

مکانیسم های مرتبط با آب خوردن

در بدن، چندین مکانیسم باهم کار می کنند تا تعادل خوردن آب را حفظ کنند. این مکانسیم ها شامل موارد زیر می شود:

  • تشنگی
  • تعامل غده هیپوفیز و کلیه ها
  • اسمز سلولی

تشنگی یکی از مهمترین مکانیسم های حفظ تعادل آب از طریق ایجاد حس نیاز به «آب خوردن» است. هنگامی که بدن به آب نیاز دارد، مراکز عصبی در عمق مغز تحریک می شوند و در نتیجه احساس تشنگی ایجاد می شود. با افزایش نیاز بدن به آب، این احساس قوی‌ تر می‌ شود و فرد را به نوشیدن مایعات مورد نیاز تشویق می ‌کند. هنگامی که بدن آب اضافی دارد، تشنگی سرکوب می شود.

تعامل بین غده هیپوفیز و کلیه ها مکانیسم دیگری را فراهم می کند. هنگامی که آب بدن کم باشد، غده هیپوفیز وازوپرسین (که هورمون ضد ادرار نیز نامیده می شود) را در جریان خون ترشح می کند. وازوپرسین کلیه ها را تحریک می کند تا آب را ذخیره کنند و ادرار کمتری دفع کنند. هنگامی که بدن آب اضافی دارد، غده هیپوفیز وازوپرسین کمی ترشح می کند و کلیه ها را قادر می سازد آب اضافی را از طریق ادرار دفع کنند.

در اسمز، آب به صورت غیرفعال از یک ناحیه یا قسمتی از بدن به قسمت دیگر جریان می یابد. این جریان غیرفعال به حجم‌ های بزرگ ‌تر مایع در سلول ‌ها و ناحیه ی اطراف سلول ‌ها اجازه می ‌دهد تا به عنوان مخزنی عمل کنند تا از حجم حیاتی ‌تر اما کوچک ‌تر مایع در رگ‌ های خونی در برابر کم ‌آبی محافظت کنند.

میزان استاندارد آب خوردن در طی روز

میزان استاندارد آب خوردن در طی روز

انسان برای زنده ماندن باید هر روز مقدار معینی آب مصرف کند. البته این مقدار با توجه به سن، جنسیت و همچنین محل زندگی فرد متفاوت است. مصرف آب باید از دست دادن آب در بدن را متعادل کند. برای حفظ تعادل آب بدن و برای محافظت در برابر کاهش آب نوشیدن، ایجاد سنگ کلیه و سایر مشکلات پزشکی، بزرگسالان سالم باید حدود 3 لیتر مایعات در روز آب بخورند. البته این مقدار در مردان و زنان متفاوت است.

یک مرد بالغ حدود 3 لیتر آب در روز نیاز دارد در حالی که یک زن بالغ حدود 2.2 لیتر آب در روز نیاز دارد.

یک مرد 70 کیلوگرمی، حدود 42 لیتر آب در بدن خود دارد که 28 لیتر آن در داخل سلول ها، 10.5 لیتر در فضای اطراف سول ها و حدود 3.5 لیتر در خون وجود دارد. تمام آب موردنیاز یک فرد نباید از طریق آب نوشیدن تامین شود، زیرا مقداری از این آب در مواد غذایی که می خوریم وجود دارد. نوشیدن بیش از حد معمولا بهتر از نوشیدن کم است، زیرا دفع آب اضافی برای بدن بسیار راحت تر از صرفه جویی در آب است. با این حال، زمانی که کلیه ها به طور طبیعی کار می کنند، بدن می تواند تغییرات گسترده ای در مصرف مایعات را تحمل کند.

آب خوردن تنها راه تامین آب بدن نیست!

بدن آب را عمدتاً از طریق جذب آن از دستگاه گوارش به دست می آورد. علاوه بر این، زمانی که بدن برخی مواد مغذی را پردازش (متابولیزاسیون) می کند، مقدار کمی آب تولید می شود.

آب نوشیدن و تامین آب بدن

خروج و دفع آب بدن به چه صورت است؟

بدن آب را عمدتاً با دفع آن از طریق ادرار از کلیه ها از دست می دهد. بسته به نیاز بدن، کلیه ها ممکن است کمتر حدود نیم لیتر تا بیش از 10 لیتر ادرار در روز دفع کنند. زمانی که آب از پوست تبخیر می ‌شود و توسط ریه‌ ها بازدم می ‌شود حدود یک لیتر آب به صورت روزانه از دست می‌ رود. تعریق زیاد – که ممکن است ناشی از ورزش شدید، هوای گرم یا دمای بالای بدن باشد – می تواند میزان آب از دست رفته در اثر تبخیر را به طور چشمگیری افزایش دهد. به طور معمول، آب کمی از دستگاه گوارش از دست می رود. با این حال، استفراغ طولانی مدت یا اسهال شدید می تواند منجر به از دست دادن یک گالن یا بیشتر در روز شود.

معمولاً افراد می توانند مایعات کافی برای جبران از دست دادن آب بدن بنوشند. با این حال، افرادی که استفراغ یا اسهال شدید دارند ممکن است احساس بیماری کنند و نتوانند مایعات کافی برای جبران آب خوردن از دست رفته بنوشند که ممکن است کم آبی بدن را در پی داشته باشد. همچنین، گیجی، تحرک محدود یا اختلال در هوشیاری می ‌تواند از احساس تشنگی یا نوشیدن آب کافی در افراد جلوگیری کند.

هر روز از طریق تنفس، تعریق، ادرار و حرکات روده آب از دست می ‌رود. به همین دلیل است که مصرف آب در طول روز بسیار مهم است. برای اینکه بدن بهترین عملکرد را داشته باشد، باید منبع آب خود را با نوشیدنی ها و غذاهای حاوی آب پر کرد. امروزه برنامه ها و اپلیکیشن های زیادی جهت یادآوری آب خوردن وجود دارد که در ادامه به توضیح 3 مورد از بهترین برنامه های نوشیدن آب برای اندروید و آیفون می پردازیم.

خروج و دفع آب بدن

بهترین برنامه و اپلیکیشن یادآوری آب خوردن

Daily Water Tracker Reminder

 این برنامه، یکی از بهترین اپلیکیشن های یادآور آب خوردن است. نصب این برنامه رایگان بوده و این اپلیکیشن توانسته امتیاز 4.7 از کاربران آیفون و امتیاز 4.3 را از کاربران اندروید کسب کند. در این برنامه می بایست هدف روزانه مصرف آب خود را تعیین کنید و سپس هر اونس (یا میلی لیتر) را فقط با یک ضربه وارد کنید. بعد از هر لیوان، به روزرسانی دقیق آمار را مشاهده کنید تا ببینید چقدر به هدف روزانه خود نزدیک شده‌ اید یا نمودارهای 7 و 30 روزه را مرور کنید تا پیشرفت کلی خود را ببینید.

امکانات و قابلیت های این برنامه نوشیدن آب:

محاسبه و ثبت میزان آب موجود در مواد غذایی و نوشیدنی ها

ارائه آمارهای کامل در بازه های زمانی مختلف از نحوه آب نوشیدن شما

عدم یادآوری در ساعات شبانه و هنگام خواب کاربر

بهترین برنامه و اپلیکیشن یادآوری آب خوردن

Hydro Coach

نصب این برنامه رایگان بوده و توانسته امتیاز 4.6 را از کاربران اندروید کسب کند. این برنامه آب خوردن به شما این امکان را می ‌دهد که میزان مصرف خود را تعیین کنید یا از ماشین حساب برنامه برای تعیین یک هدف روزانه مناسب استفاده کنید. همچنین به شما یادآوری می‌ کند که چه زمان وقت آب خوردن است. حتی اگر باردار یا شیرده هستید می ‌توانید آن را سفارشی تنظیم کنید.

امکانات و قابلیت های این اپلیکیشن یادآوری آب خوردن:

امکان به اشتراک گذاری میزان مصرف آب با دوستان

امکان ایجاد انواع حجم های نوشیدنی سفارشی

بهبود تناسب اندام با اطلاعات مربوط به نوشیدنی

Water Minder

این برنامه از بهترین برنامه های یادآوری آب خوردن است و توانسته امتیاز 4.8 را از کاربران آیفون و امتیاز 4.3 را از کاربران اندروید دریافت کند. نصب آن در اندروید رایگان اما در آیفون 4.99 هزینه دارد. این برنامه میزان هیدراتاسیون مناسب را بر اساس وزن بدن یا هدف شخصی شما محاسبه می‌ کند. سپس، یادآوری‌ هایی را در طول روز ارسال می ‌کند، که دستیابی به هدف را آسان می ‌کند. برای ورود سریع، فنجان‌ های سفارشی ایجاد کنید و در تاریخچه آبرسانی خود مرور کنید تا پیشرفت خود را مشاهده کنید.

امکانات و قابلیت های این برنامه یادآوری نوشیدن آب:

  • ذخیره تاریخ و نمودار میزان آب مصرفی
  • رابط کاربری بسیار ساده و آسان
  • فنجان از پیش تعیین شده با حجم مشخص
  • دسترسی به حقایقی در مورد میزان آب موجود در بافت های بدن
میزان آب خوردن در سنین مختلف

و در پایان راه آب خوردن …

و فواید تامین آن را در بدن شناختید و حال وقت آن رسیده که این تغییر را به عادت تبدیل کنید تا زندگی سالم تری داشته باشید. ممنون از اینکه که تا اینجا همراه ما بودید. امیدواریم در بهبود برنامه ی آب خوردن شما تغییری مثبت ایجاد کرده باشیم.

سوالات شما

کدام برنامه یادآوری نوشیدن آب مفید است؟

در این مقاله سه مورد از بهترین اپلیکیشن های یادآور آب خوردن به همراه امکاناتشان معرفی شده اند که عبارتند از: Daily Water Tracker Reminder، Hydro Coach، Water Minder.

میزان استاندارد آب خوردن در طی روز چقدر است؟

یک مرد بالغ حدود 3 لیتر آب در روز نیاز دارد در حالی که یک زن بالغ حدود 2.2 لیتر آب در روز نیاز دارد.

من محمدجواد دهقانی نژاد، دانشجوی سال چهارم پزشکی، هستم و تلاش می کنم مطالبی علمی و معتبر را در قالب مجله ی دکتر مایکو در اختیار شما قرار بدم.

8 دیدگاه

    • طبق بررسی که داشتم متوجه شدم که تمام اپلیکیشن های یادآوری آب خوردن انگلیسی هستند. اما شما همچنین می تونید از اپ های برنامه ریزی و هشدار روزانه استفاده کنید برای یادآوری.

دیدگاه خود را بنویسید

لطفا دیدگاهتان را وارد نمایید
لطفا نام خود را وارد نمایید.