واکسن کرونا, آیا واکسن کووید-19 ایمن است؟

⏱ زمان مطالعه: 9 دقیقه
به این نوشته امتیاز دهید.

واکسیناسیون روش ارزشمندی برای پیشگیری از انواع مختلف بیماری‌های عفونی است. هنگامی که شما در برابر یک بیماری خاص واکسن زده‌اید، می‌توانید محافظت – یا مصونیت – در برابر آن را به دست آورید. سازمان بهداشت جهانی تا به امروز مجوز استفاده اضطراری را به چندین واکسن علیه ویروس کرونا داده است. این واکسن‌ها واکسن‌های آسترازنکا، سینوفارم، اسپوتنیک، برکت، فایزر و مادرنا هستند.

واکسن کرونا ابزاری حیاتی در تلاش برای جلوگیری از انتشار ویروس شیوع یافته کرونا، معروف به SARS-CoV-2 است. اما، ممکن است در مورد ایمنی واکسن و همچنین عوارض جانبی کوتاه مدت و بلندمدت آن تعجب کنید.

در این مقاله، آنچه در مورد ایمنی واکسن کرونا، عوارض جانبی احتمالی، و نحوه عملکرد واکسن برای محافظت از شما در برابر بیماری کرونا شناخته شده است، بررسی خواهیم کرد.

واکسن کرونا
فهرست مطالب پنهان

تولید سریع واکسن‌ های کرونا چگونه ممکن شد؟

تولید واکسن معمولاً سالها طول می‌کشد. با این حال، واکسن‌های کووید-19 در مدت زمان کوتاهی ساخته شدند.

در واقع، طبق بررسی‌های سازمان بهداشت جهانی، بیش از 200 نوع واکسن بالقوه کرونا در دست توسعه وجود دارد. حداقل 52 مورد از این واکسن‌ها وارد مرحله آزمایشات بالینی روی انسان شده اند.

چگونه این واکسن‌ها توانستند به این سرعت توسعه یابند؟ در زیر، نگاهی به چگونگی دستیابی شرکت‌های دارویی به این مهم خواهیم انداخت.

همکاری علمی

به محض شناسایی ویروس کرونا جدید و تعیین توالی مواد ژنتیکی آن، دانشمندان در سراسر جهان به طور جدی شروع به مطالعه آن کردند. در طول مسیر، آنها نتایج تحقیقات مهمی را با دانشمندان دیگر به اشتراک گذاشتند.

این سطح بالای همکاری به توزیع بهتر دانش ارزشمند در سراسر جامعه علمی و پزشکی در مورد خود ویروس، چگونگی ایجاد بیماری و روش‌های احتمالی واکسیناسیون و درمان کمک کرد.

انواع واکسن های کرونا

تحقیقات قدیمی‌تر

فناوری که در واکسن کرونا استفاده شده ممکن است جدید به نظر برسد. با این حال، در واقع مدتی است که این فناوری به صورت فعال در حیطه‌ی واکسیناسیون وجود دارد. دانشمندان چندین سال است که در حال مطالعه روش‌های جدید برای ساخت واکسن کرونا هستند.

این فناوری شامل واکسن‌هایی مانند آسترازنکا، فایزر و مادرنا می‌شود. در واقع، قبل از همه‌گیری، دانشمندان این روش را به عنوان راهی برای ساخت واکسن برای سایر ویروس‌ها مطالعه می‌کردند.

این تحقیقات موجود به دانشمندان فرصت مناسبی مهمی برای توسعه واکسن برای کرونا داد.

منابع مالی عظیم

ساخت واکسن کرونا بسیار پرهزینه است. یکی از دلایل اصلی این امر این است که هم برای اثربخشی و هم از نظر ایمنی به آزمایشات فراوان نیاز دارد. وقتی یک واکسن وارد آزمایشات بالینی انسانی می‌شود، این هزینه‌ها به مراتب افزایش پیدا می‌کنند.

سه مرحله مختلف از کارآزمایی‌های بالینی باید ایمنی و اثربخشی را نشان دهند تا واکسن کرونا مجوز بگیرد یا تایید شود. با پیشرفت این آزمایش‌ها، تعداد شرکت‌کنندگان و هزینه‌ها نیز افزایش می‌یابد.

در اوایل همه‌گیری، بودجه‌ای عظیم به توسعه واکسن‌های کرونا اختصاص داده شد. این بودجه، که هم از منابع دولتی و هم از منابع خصوصی تأمین می‌شد، به شرکت‌ها این امکان را می‌داد که به طور موثر تحقیقات واکسن و آزمایش‌های بالینی لازم را انجام دهند.

نیاز به ارائه سریع برای جلوگیری از مرگ و میر

به طور معمول، مراحل ساخت واکسن کرونا و مراحل آزمایش یکی پس از دیگری رخ می‌دهند. به هنوان مثال یک کارآزمایی بالینی تنها پس از تکمیل کارآزمایی اولیه ادامه می‌یابد. طی کردن این مراحل می‌تواند زمان زیادی را ببرد.

در طول همه‌گیری، برخی از این جدول‌های زمانی به منظور کوتاه کردن زمان توسعه تسریع شد.

علاوه بر این، شرکت‌ها تولید واکسن‌های خود را در حین انجام آزمایشات بالینی افزایش دادند.

این یک ریسک مالی بزرگ برای این شرکت‌ها است، زیرا داده‌ها می‌تواند نشان دهد که واکسن کرونا آن‌ها موثر یا ایمن نیست و باعث می‌شود واکسن تاییدیه های دارویی را دریافت نکند و به طور کلی از خط تولید خارج شود. با این حال، اگر واکسن بی‌خطر و مؤثر تشخیص داده شود، به تولید انبوه میرسد.

چیزی که تغییر نکرده این واقعیت است که همه واکسن‌های کووید-19 هنوز باید تحت پروتکل‌های آزمایشی دقیق با هدف تعیین اثربخشی و ایمنی قرار گیرند. اگرچه توسعه سرعت می‌گیرد، جدول‌های زمانی تسریع‌شده، استانداردها یا یکپارچگی علمی را به خطر نمی‌اندازند.

شرکت‌ها هنوز باید داده‌های آزمایش شده خود از آزمایش‌های بالینی انسانی را به سازمان بهداشت جهانی ارائه دهند که نشان می‌دهد واکسنی هم بی‌خطر و هم مؤثر است. علاوه بر این، ایمنی واکسن کرونا پس از مجوز یا تایید همچنان نظارت می‌شود.

واکسن مورد تایید

مجوز اضطراری واکسن دقیقاً چیست؟

چندین واکسن از جمله فایزر و مادرنا در حال حاضر توسط سازمان بهداشت جهانی مجوز استفاده اضطراری را برای تزریق همگانی دارند. این مجوز با تاییدیه سازمان غذا و دارو متفاوت است.

مکجوز اضطراری راهی سریعتر است که اجازه می‌دهد محصولات پزشکی تایید نشده در طول شرایط اضطراری بهداشت عمومی، مانند یک بیماری همه گیر زودتر استفاده شوند. اما در بررسی های واکسن توسط سازمان غذا و دارو این سازمان باید تعیین کند که مزایای یک محصول بیشتر از خطرات بالقوه آن است.

هنگامی که یک شرکت مجوز اضطراری برای واکسن کرونا ارسال می‌کند، سازمان غذا و دارو انتظار دارد که این محصول آزمایشات بالینی انسانی را گذرانده باشد.

این کارآزمایی تا زمانی که به مشخصه‌های مطلوبی که توسط سازمان غذا و دارو تعیین شده است، نرسد همچنان زیر تست قرار خواهد گرفت.

پس از دریافت، دانشمندان FDA و همچنین یک پانل مشاوره خارجی متشکل از دانشمندان و کارشناسان بهداشت عمومی به دقت داده‌ها را بررسی می‌کنند. FDA در هنگام تصمیم گیری برای اعطای EUA، بررسی‌های داخلی و مشاوره ای را در نظر می‌گیرد.

اثرات کوتاه مدت واکسن کرونا چیست؟

عوارض جانبی کوتاه مدت واکسن‌های مجاز کووید-19 مشابه است. عوارض جانبی معمولاً ظرف یک یا دو روز پس از تزریق واکسن شروع می‌شود و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق
  • خستگی
  • تب
  • لرز
  • سردرد
  • بدن درد و درد
  • حالت تهوع
  • تورم غدد لنفاوی

پس از تزریق واکسن، احساس علائم خفیف مانند آنچه در بالا توضیح داده شد، کاملا طبیعی است. اگرچه ممکن است ناخوشایند باشد، اما در واقع نشانه خوبی است. این بدان معنی است که بدن شما در حال تولید یک پاسخ ایمنی است.

در حالی که این عوارض جانبی می‌توانند ناخوشایند باشند، معمولاً خفیف یا متوسط ​​هستند و پس از چند روز از بین می‌روند. عوارض جانبی که در سراسر بدن شما احساس می‌شود، مانند خستگی و تب، پس از دریافت دوز دوم شایع تر است.

عوارض جانبی واکسن‌ های کرونا (عوارض کوتاه مدت)

اگرچه نادر است، اما برخی افراد پس از دریافت واکسن کرونا، عوارض جانبی کوتاه مدت جدی تری را تجربه می‌کنند. این عوارض جانبی شامل واکنش‌های آلرژیک فوری و نوع شدیدی از واکنش آلرژیک به نام آنافیلاکسی است.

واکنش‌های آلرژیک فوری معمولاً در عرض 4 ساعت پس از دریافت واکسن رخ می‌دهد و می‌تواند شامل علائمی زیر شوند:

  • خس خس سینه
  • ورم

آنافیلاکسی معمولا مدت کوتاهی پس از دریافت واکسن اتفاق می‌افتد. علائمی که باید به آنها توجه کرد عبارتند از:

  • ورم
  • مشکل در تنفس
  • خشک شدن گلو
  • احساس سرگیجه یا ضعف
  • درد شکم
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • اسهال
  • ضربان قلب سریع
  • فشار خون پایین (هیپوتانسیون)
  • احساس درد

پس از دریافت واکسن کرونا، احتمالاً حداقل 15 دقیقه پس از آن تحت نظر خواهید بود تا مطمئن شوید که عوارض جانبی جدی ایجاد نمی‌کنید.

عوارض جانبی واکسن‌ های کرونا (عوارض بلند مدت)

از آنجایی که واکسن‌های کووید-19 تنها از اواخر سال 2020 در سراسر جهان تزریق شده‌اند، اثرات بلندمدت آن در حال حاضر ناشناخته است.

حتی اگر مردم شروع به دریافت این واکسن‌ها کرده اند، مطالعات برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی آنها تا مدت‌ها در آینده ادامه خواهد یافت. این مطالعات همچنین بر مدت زمان ماندگاری مصونیت ناشی از واکسن‌ها تمرکز خواهند کرد.

آیا واکسن می‌تواند ما را به کرونا مبتلا کند؟

شما نمی‌توانید از طریق واکسن به کرونا مبتلا شوید. هیچ کدام از واکسن‌های تایید شده حاوی ویروس زنده نیستند. به همین دلیل، نمی‌تواند باعث شوند که شما به کووید-19 مبتلا شوید.

واکسینه شدن

بعد از تزریق واکسن کرونا چه می‌شود؟

پس از دریافت واکسن سلول‌های تضعیف شده بیماری می‌توانند وارد سلول‌های بدن شما شوند. این سلول‌ها شروع به تولید پروتئین خاصی می‌کنند و آن را روی سطح خود نشان می‌دهند.

سلول‌های سیستم ایمنی بدن شما متوجه این پروتئین‌های می‌شوند و آن‌ها را به عنوان سلول خارجی تشخیص می‌دهند. به همین دلیل، سیستم ایمنی بدن شما شروع به ایجاد یک پاسخ ایمنی به این پروتئین‌ها می‌کند و تولید آنتی بادی در بدن شما آغاز می‌شود.

سپس اگر آنتی‌بادی‌های تولید شده توسط سیستم ایمنی شما با ویروس کرونا واقعی مواجه شوند، آن را به عنوان یک مهاجم تشخیص می‌دهند و می‌توانند قبل از اینکه شما را بیمار کند، آن را از بین ببرند. به عبارت دیگر، پس از دریافت واکسن کرونا، سیستم ایمنی بدن شما آماده مبارزه با ویروس واقعی و خنثی کردن آن خواهد بود.

مهم است که به یاد داشته باشید که معمولاً چند هفته پس از واکسیناسیون طول می‌کشد تا بدن شما ایمنی ایجاد کند. به همین دلیل، ممکن است درست قبل یا بعد از تزریق واکسن در معرض عفونت قرار بگیرید و همچنان بیمار شوید.

آیا واکسن‌های کرونا موثر هستند؟

همچنین مهم است که به یاد داشته باشید که هیچ واکسنی 100 درصد موثر نیست. به عنوان مثال واکسن آسترازنکا 7 روز پس از دوز دوم 95 درصد موثر است. واکسن سینوفارم نیز 14 روز پس از دوز دوم 94.1 درصد موثر است. پس از واکسیناسیون، مهم است که به اقدامات احتیاطی مانند پوشیدن ماسک، فاصله گذاری اجتماعی و شستن دست‌ها ادامه دهید.

آیا شایعه‌های مربوط به تزریق واکسن کرونا حقیقت دارد؟

ممکن است نگرانی‌هایی در مورد تاثیر واکسن کرونا بر DNA یا دیگر شایعه‌های بی اساس را شنیده باشید. این موارد امکان پذیر نیستند. DNA شما در بخش خاصی از سلول‌های شما به نام هسته قرار دارد. هسته از نواحی دیگر سلول جدا می‌شود.

mRNA که سلول‌های شما به طور طبیعی هر روز تولید می‌کنند، درون هسته ساخته می‌شوند، اما به سرعت به خارج از هسته منتقل می‌شوند تا به پروتئین ترجمه شوند. پس از ساخته شدن پروتئین، mRNA از بین می‌رود.

به همین ترتیب، mRNA حاصل از واکسن کرونا خارج از هسته باقی می‌ماند. همچنین پس از ساخته شدن پروتئین اسپایک از بین خواهد رفت.

دیگر شایعه‌های مربوط به واکسن، مانند تزریق میکروچیپ‌های نظامی از طریق واکسن یا جذب آهن توسط بدن بعد از واکسینه شدن نیز، کاملاً اثبات نشده و بی‌پایه و اساس هستند.

منع استفاده از واکسن

چه کسانی باید از تزریق واکسن خودداری کنند؟

برخی از افراد باید از دریافت واکسن‌های کرونا اجتناب کنند. این شامل هر کسی می‌شود که موارد زیر را داشته باشد:

  • یک واکنش آلرژیک قبلی شدید یا فوری به هر یک از مواد تشکیل دهنده واکسن
  • یک واکنش آلرژیک شدید یا فوری پس از دریافت اولین دوز واکسن
  • یک واکنش آلرژیک قبلی به پلی اتیلن گلیکول (PEG) یا پلی سوربات

اگر در مورد مواد تشکیل دهنده واکسن کرونا نگران هستید، تمامی شرکت‌های تولید کننده واکسن لیست کامل مواد تشکیل دهنده را در برگه‌های اطلاعاتی خود برای گیرندگان و پزشکان ارائه می‌دهند.

آیا کودکان می‌توانند واکسن کرونا دریافت کنند؟

واکسن‌های تایید شده جهانی در حال حاضر فقط برای افراد 14 سال به بالا مجاز هستند. آزمایشات بالینی بیشتری برای کودکان کوچکتر شروع شده یا برنامه ریزی شده است.

آیا افرادی که بیماری‌های جانبی دارند می‌توانند واکسن بزنند؟

اگر بیماری جانبی دارید، می‌توانید واکسن را دریافت کنید. در واقع، این امر به ویژه مهم است زیرا در صورت واکسینه نشدن و ابتلا به ویروس، کرونا می‌تواند برخی از شرایط بیماری شما را تشدید کند و می‌تواند شما را در معرض خطر بالاتری از عوارض کووید-19 قرار دهند.

در حال حاضر، تنها استثنا در این مورد این است که واکنش آلرژیک جدی یا فوری به یک یا چند ماده واکسن داشته باشید. در این صورت باید از تزریق واکسن خودداری کنید.

اگر یک بیماری جانبی دارید و در مورد دریافت واکسن سوالی دارید، حتماً با ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید.

آیا در دوران بارداری یا شیردهی می‌توان واکسن کرونا دریافت کرد؟

اگر باردار هستید یا در دوران شیردهی هستید می‌توانید واکسن را دریافت کنید. واکسن کرونا هیچگونه تداخلی در امور بارداری و شیردهی شما ایجاد نمی‌کند. اگر سوال یا نگرانی در مورد دریافت واکسن دارید، با ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید.

اگر مبتلا به کرونا بوده‌اید، هنوز هم نیازی به واکسینه شدن دارید؟

ممکن است از خود بپرسید که اگر قبلاً کووید-19 داشته اید، هنوز هم نیاز به دریافت واکسن کرونا دارید؟ پاسخ این پرسش “بلی” است.

دانشمندان در حال حاضر نمی‌دانند مصونیت طبیعی پس از ابتلا به کووید-19 چقدر طول می‌کشد. تحقیقات در مورد این موضوع همچنان ادامه دارد. یک مطالعه در سال 2021 بر روی 188 نفر که از کووید-19 بهبود یافته بودند، نشانگرهای ایمنی را تا 8 ماه پس از عفونت نشان داد.

با این حال، این بدان معناست که امکان ابتلا به ویروس و بیمار شدن برای بار دوم وجود دارد. واکسیناسیون می‌تواند به جلوگیری از این اتفاق کمک کند.

در حال حاضر، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها توصیه می‌کند که برخی از افراد مبتلا به کووید-19 90 روز قبل از دریافت واکسن صبر کنند. این شامل مواردی می‌شود که با آنتی بادی‌های مونوکلونال یا پلاسمای نقاهت درمان شده اند.

آیا پس از زدن واکسن کرونا، همچنان نیاز به احتیاط است؟

اگر قبلاً واکسن کرونا را دریافت کرده‌اید، همچنان باید اقدامات احتیاطی را انجام دهید، مانند:

  • استفاده از ماسک در خارج از خانه
  • فاصله گذاری اجتماعی
  • شستن مکرر دست‌ها
  • اجتناب از مناطق شلوغ یا فضاهای داخلی که تهویه ضعیفی دارند

این اقدامات احتیاطی ضروری است زیرا دانشمندان هنوز نمی‌دانند که آیا شما همچنان می‌توانید ویروس را پس از واکسینه شدن به دیگران منتقل کنید یا خیر.

این امکان وجود دارد که اگر پس از واکسیناسیون در معرض ویروس قرار بگیرید، حتی اگر واقعاً بیمار نشده باشید یا علائم معمول کرونا را نداشته باشید، ممکن است انتقال ویروس اتفاق بیفتد.

سخن پایانی

واکسن کرونا در بازه زمانی کوتاه تری نسبت به اکثر واکسن‌ها ساخته شده است. این امر به دلیل عوامل متعددی از جمله همکاری علمی بی‌سابقه، حجم وسیعی از تحقیقات قبلی، افزایش بودجه و زمان‌بندی تسریع‌شده امکان‌پذیر شد.
با وجود توسعه سریع واکسن، هیچ چیزی از نظر علمی قطعی نشده است. واکسن‌های فعلی هنوز در آزمایش‌های بالینی انسانی به‌منظور ارزیابی ایمنی و اثربخشی آن‌ها مورد آزمایش قرار گرفتند.

شایع ترین عوارض جانبی کوتاه مدت شامل ناراحتی در محل تزریق و علائم خفیف شبیه آنفولانزا است. واکنش‌های آلرژیک به واکسن ممکن است رخ دهد اما نادر است. اثرات بالقوه طولانی مدت واکسن کرونا در حال حاضر ناشناخته است.

دریافت واکسن کرونا برای پیشگیری از بیماری و جلوگیری از گسترش کووید-19 مهم است. اگر سوال یا نگرانی در مورد واکسن دارید، با پزشک خود صحبت کنید.

در تحریریه دکتر مایکو سعی بر آنست تا همیشه سه نکته : کاربردی بودن ، جامع بودن و مخاطب محور بودن نوشته ها، در اولویت قرار گیرد. با ما همراه باشید تا آنچه در حوزه سلامت به آن نیاز دارید را بدانید.:)

دیدگاهتان را با ما در میان بگذارید

guest
0 نظر
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها